Kuzey Kıbrıs bu sabah yine karanlığa uyandı. Güzelyurt’taki ana trafo merkezinde patlama oldu, ülke genelinde elektrikler kesildi. Fabrikalarda üretim durdu, esnaf kepenk açamadı, hastanelerde cihazlar çalışmadı, çocuklar okula gidemedı, su pompaları sustu. Ve halk bir kez daha şunu hissetti: Sadece elektrik değil, güven de kesiliyor.

Artık kimse bu kesintilerin “teknik arıza” açıklamalarıyla geçiştirilemeyeceğini biliyor. Yıllardır süren bakım, onarım ve kapasite artırımı söylemleri, art arda yaşanan krizlerin gölgesinde inandırıcılığını yitirdi. Sistemin “koruma” gerekçesiyle kendini kilitlemesi, yedekleme kapasitesinin yetersizliği ve yatırım planlarının ertelenmesi, tek bir arızanın koca ülkeyi durdurmasına yetiyor.

Ama asıl sorun teknik değil; yönetimsel. AKSA sözleşmelerinden yakıt teminine, ihalesiz alımlardan çevresel risklere kadar uzanan zincir, şeffaflıktan uzak bir modelin içinde dönüp duruyor. EL-SEN Başkanı Ahmet Tuğcu, “İhalesiz süreçler bitmeden bu ülke enerjide güvenliğe ulaşamaz” derken, mühendis odaları “eskiyen makine parkı ve geciken modernizasyon” uyarılarını yineliyor.

Yakıt krizi de hafızalarda taze. Teknecik’te seviyeler kritik eşiklere düştüğünde, yaz ortasında planlı kesintiler gündelik hayatı felç etmişti. Bugünkü kesinti yakıtla ilgili olmasa da, yönetim zafiyetinin kronikleştiğini hatırlatıyor: Sorun değişiyor, sonuç aynı — karanlık, kayıp üretim, bozulan gıdalar, su kesintileri, iptal edilen randevular…

Vatandaş, artık sadece faturayı ödemiyor; kesintinin bedelini hayatının her alanında ödüyor. Ve bu noktada haklı bir soru yükseliyor: Madem ki yönetenler bu enerjiyi halka kesintisiz sunamıyor, peki ya bir gün vatandaş da kendi “elektriğini” keserse? Yani, sandıkta, meydanda, demokratik yollarla “hesap fişini” uzatırsa?

Bu hesap sormak, kanunların tanıdığı en temel yurttaşlık hakkıdır. İhale masasında, kontrol odasında, santral sahasında kamu yararı gözetilmeden alınan her kararın bedelini halk ödüyorsa, halkın da bunu değiştirecek iradeyi ortaya koyması kaçınılmazdır. Çünkü bu ülkenin kaderi, karanlığa mahkûm olmak zorunda değil.

Geçici tamiratlarla günü kurtaran değil, kalıcı ve şeffaf bir enerji yönetimi talep ediliyor. Şeffaf ihaleler, denetlenebilir sözleşmeler, yedekleme sistemleri, çevresel standartlara uyum, uzun vadeli bakım planları… Bunlar lütuf değil, anayasal güvence altındaki haklardır.
Ve halk artık, “Bu hakkı size hatırlatmaya geldik” deme eşiğinde duruyor.

Kaynakça

• BRT – “Ülke Genelinde Elektrik Kesintisi: Güzelyurt Trafo Merkezi’nde Patlama”
• Haber Kıbrıs – “Güzelyurt Trafo Merkezi’nde Patlama”
• Yenidüzen – “Elektrik Kesintisi Geniş Alanları Etkiledi”
• Kıbrıs Postası – “KIB-TEK’ten Kamuoyuna Açıklama”
• Independent Türkçe – “KKTC’de Elektrik Krizi Halkı Sokağa Döktü”
• Özgür Gazete Kıbrıs – “EL-SEN: Sistem Kendini Korumaya Aldı”
• Havadis Kıbrıs – “AKSA Anlaşmaları ve Yüksek Maliyet Tartışmaları”
• Bugün Kıbrıs – “Çevresel Etkiler ve Mahkeme Süreçleri”

Bilgilendirme Notu
Bu metin, kamuoyunu bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. İçeriğinde yer alan tüm bilgiler, güvenilir basın kaynaklarından, resmi kurum açıklamalarından ve ilgili sendika ile meslek örgütlerinin kamuya açık beyanlarından derlenmiştir. Metinde yer alan tespit ve değerlendirmeler, mevcut veriler ve kamuya yansımış beyanlar çerçevesinde yapılmış olup, herhangi bir kişi veya kuruma yönelik suçlama niteliği taşımaz.
Enerji arzı, altyapı güvenilirliği ve kamu hizmetlerinin sürekliliği, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Anayasası’nın öngördüğü kamu yararı ilkesi kapsamında ele alınmıştır. Metin, etik gazetecilik ilkeleri doğrultusunda, tarafsızlık, doğruluk ve kamu yararı gözetilerek hazırlanmıştır.