Büyük yatırımlar, dev projeler, tarihi açılımlar… Hepsi protokollerde yazılı, basın toplantılarında duyurulmuş, törenlerde vaat edilmiş. Ama halkın eline geçen koca bir hiç.
Yeni devlet hastanesi meselesi bunun en çarpıcı örneklerinden biri. Lefkoşa’da yeni bir hastaneye ihtiyaç olduğuna dair ilk çağrılar on beş yıl öncesine kadar uzanıyor. O günden bugüne sayısız hükümet “yapacağız” dedi. Protokollere girdi, bütçe ayrıldığı söylendi, temel atma törenleri dahi yapıldı. Ama sonuç? 2025’e gelindi, ortada hâlâ bitmiş bir hastane yok.
Enerji meselesi aynı. Türkiye’den kabloyla elektrik getirilmesi on yıldır protokollerde yer alıyor. “Asrın Projesi” diye tanıtılan su hattının ardından elektrik de gündeme geldi. Defalarca “ihale başlıyor”, “yakında başlanıyor” denildi. Hatta bütçelerden pay ayrıldığı açıklandı. Ama bugün hâlâ ülke jeneratörlere, akaryakıta ve zamlı tarifelere mahkûm.
Sadece sağlık ve enerji değil. Su dağıtım altyapısı yıllardır sürüncemede. Türkiye’den borularla gelen suyun evlere kesintisiz ulaşması için şehir içi hatların yapılması gerekiyordu. Aradan on yıl geçti, hâlâ birçok bölgede su kesintisi günlük hayatın parçası.
Peki, bütün bu sözler neden tutulmadı? “Türkiye zaten fazlasıyla para gönderiyor, bizimkiler beceremiyor” diyenler var. Ama bağımsız raporlara bakınca durum çok daha karmaşık görünüyor. Çünkü taahhüt edilen rakamlarla fiilen aktarılan paralar arasında yıllardır ciddi bir makas var. 2018–2025 döneminde hiçbir yıl %50 gerçekleşme oranı bile yakalanmadı. 2022’de %42,78, 2023’te %47,68. 2025’in ilk 8 ayında ise yıl programına göre yalnızca %14,41’lik aktarım yapıldı. Yani protokolde yazmak başka, kasaya girmek başka.
Sonuç ortada: Yıllardır dile getirilen ihtiyaçlar karşılanmadı. Hastane yok, elektrik kablosu yok, su sorunu devam ediyor. Halkın cebinden çıkan vergiler yetmiyor, dış desteklerin akıbeti ise şeffaf değil. Yatırımlar ya yolda kayboluyor ya da kâğıt üzerinde kalıyor.
Bugün artık kimse masalları dinlemiyor. Herkes tek bir şeyin cevabını bekliyor: Para nerede?
Kaynak:
- 2025 TC-KKTC İktisadi ve Mali İşbirliği Anlaşması (PDF metin) — taahhüt edilen kaynakların detayları var.
https://www.ktto.net/wp-content/uploads/2025/04/2025-TC-KKTC-IKTISADI-VE-MALI-ISBIRLIGI-ANLASMASI.pdf KTTO - Lefkoşa Yeni Devlet Hastanesi Protokolü Ankara’da İmzalandı — protokol duyurusu.
https://ulusalbirlikpartisi.com.tr/2025/04/18/lefkosa-yeni-devlet-hastanesi-protokolu-ankarada-imzalandi/ ulusal birlik partisi - Türkiye Sağlık Bakanlığı resmî açıklaması: Lefkoşa Yeni Devlet Hastanesi protokolü
https://www.saglik.gov.tr/TR-108338/kuzey-kibris-turk-cumhuriyeti-saglik-bakanligi-ile-protokol-imzalandi.html Sağlık Bakanlığı - 2024 Yılı İktisadi ve Mali İşbirliği Anlaşması Resmî Gazete duyurusu — Türkiye’nin 13,5 milyar TL hibe + 2,4 milyar TL kredi taahhüdü bilgisi var.
https://kei.gov.tr/haberler/2024-yili-iktisadi-ve-mali-isbirligi-anlasmasi-resmi-gazetede-yayimlandi gov.tr - Kıbrıs Postası – Lefkoşa’ya yapılacak yeni hastaneyle ilgili onay yasası Resmî Gazete’de yayımlandı
https://www.kibrispostasi.com/c77-SAGLIK/n568097-lefkosaya-yapilacak-yeni-hastaneyle-ilgili-onay-yasasi-resmi-gazetede KIBRIS POSTASI - Haberkıbrıs – Protokol Mecliste Onaylandı — hem yeni hastane hem mevcut yapı renovasyonuyla ilgili protokol.
https://haberkibris.com/yeni-lefkosa-devlet-hastanesi-icin-protokol-mecliste-onaylandi-1451-2025-06-30.html Haber Kıbrıs - Haberkıbrıs – Mali Protokol imzalandı, 21 milyar TL kaynak yaratıldı
https://haberkibris.com/mali-protokol-imzalandi..-21-milyar-tllik-kaynak-yaratildi-1648-2025-03-21.html Haber Kıbrıs - Yenidüzen – KKTC-TC İktisadi ve Mali İşbirliği Anlaşmalarındaki rakamlar ve fiili aktarım oranları
https://www.yeniduzen.com/kktc-tc-iktisadi-ve-mali-isbirligi-anlasmalarindaki-rakamlar-kamu-maliyesine-fiili-o-24436yy.htm YENİDÜZEN
