Genç TV’de Elif Evrensel’in hazırlayıp sunduğu “Diğerleri” programına bu hafta CTP Milletvekili ve Uzman Dr. Sıla Usar İncirli konuk oldu. Programda, Kuzey Kıbrıs’ta yaşayan farklı statülerdeki yabancıların sağlık hakkı, sosyal güvenlik sistemi, nüfus politikası, dil ve entegrasyon sorunları detaylı şekilde ele alındı.

“Diğerleri” Kimleri Kapsıyor?
İncirli, “diğerleri” ifadesiyle KKTC vatandaşı olmayan; çalışmak, okumak, yatırım yapmak veya yaşamak amacıyla ülkeye gelen geniş bir kitlenin kastedildiğini söyledi. Bu grupta işçiler, öğrenciler, emekliler, turistler ve yatırımcıların yer aldığını belirtti.

Sağlık Hakkı ve Sosyal Güvenlik
Sağlık hakkının yaşam hakkının ayrılmaz bir parçası olduğunun altını çizen İncirli, KKTC’nin uluslararası insan hakları sözleşmelerine bağlı olduğunu hatırlattı. Sosyal güvenlik olmadan sağlık hakkının sağlanamayacağını vurguladı.

Nüfus Belirsizliği
Net nüfus verisinin paylaşılmamasının en büyük sorunlardan biri olduğuna dikkat çeken İncirli, “Kime hizmet verdiğimizi bilmeden planlama yapmamız mümkün değil” dedi.

Sigorta Sistemi ve Eşitsizlik
Mart ayı itibarıyla 155 bin sigortalı bulunduğunu, bunların 75 bininin KKTC, 45 bininin TC vatandaşı, 30 bininin ise “uluslararası vatandaşlık” statüsünde olduğunu açıkladı. Sigortasız çalışan sayısının ise en az 15 bin olduğunu söyledi. Çalışanlar arasında yapılan mevzuat değişiklikleriyle eşitsizlik yaratıldığını, bunun hem usule hem de yasalara aykırı olduğunu belirtti.

Öğrencilerin Sağlık Hizmeti
Ülkede 110 bini aşkın öğrenci bulunduğunu, bunların 80-85 bininin aktif olduğunu ifade eden İncirli, öğrencilerin acil sağlık hizmetlerinden yararlanabildiğini, ancak ilaç masraflarını çoğunlukla kendilerinin karşıladığını söyledi.

Genel Sağlık Sigortası Önerisi
Mevcut sistemin sürdürülemez olduğunu vurgulayan İncirli, Güney Kıbrıs’taki modele benzer, dayanışma esaslı bir genel sağlık sigortası sisteminin hayata geçirilmesini önerdi.

Kaçak Çalışma ve Denetim
Kaçak çalışanların tespit edilebildiğini ancak hükümetin irade göstermediğini belirtti. Gelen ihbarların işleme konulmadığını ifade etti.

Dil Sorunu ve Entegrasyon Eksikliği
Hastanelerde tercüman eksikliğinin büyük sıkıntı yarattığını, sağlık personelinin İngilizce bilgisine rağmen dil bariyerinin ciddi bir sorun olduğunu söyledi. KKTC’nin kozmopolit bir ülke haline geldiğini, fakat entegrasyon politikalarının eksikliği nedeniyle gettolaşma ve güvenlik sorunlarının büyüdüğünü kaydetti.

Mültecilerin Sağlık Hakkı
Mültecilerin kamu hastanelerinden ücretsiz yararlanabildiğini, özel tedavi ve ilaç ihtiyaçlarında ise Mülteci Hakları Derneği’nin devreye girdiğini aktardı.

Nüfus Politikası ve Siyasi Çözümler
CTP’nin öncelikli hedefinin nüfus sayımı olduğunu vurgulayan İncirli, kontrolsüz nüfus artışının sağlık, eğitim ve altyapı krizlerinin temelinde yattığını söyledi. Cumhurbaşkanı adayı Tufan Erhürman’ın da bu konuda kararlı olduğunun altını çizdi.

Vergi Adaleti ve Kaynak Yönetimi
Programın sonunda vergi adaleti ve kayıt dışı ekonominin kayıt altına alınmasının, sağlık sistemini güçlendirecek kaynak yaratacağını dile getirdi.