“Prim Kesiliyor Ama Hastalandığında Sistem Seni Dışarıda Bırakıyor”

Serdar Denktaş, sosyal sigorta sisteminin kağıt üzerinde var olduğunu ancak kriz anlarında çalışmadığını söyledi. Prim yatırımı kesintiye uğrayan bir çalışanın hastanede “eksik gün, eksik prim” gerekçesiyle hizmet alamadığını hatırlatan Denktaş, bunun sosyal devlet anlayışıyla bağdaşmadığını vurguladı.

“Eğer kişi primini eksiksiz yatırabilseydi zaten hastane kapısına düşmezdi. Burada suçlu hasta olan kişi değil, primi yatırmayan işverendir. Ama bedeli ödeyen hep çalışan oluyor.”

“Rakamlar İyi Görünebilir Ama Sistem Sağlıklı Değil”

Emeklilik ve sosyal sigorta primlerinin tek çatı altında toplanmasının rakamsal olarak olumlu bir tablo yarattığını söyleyen Denktaş, bunun sistemin iyi işlediği anlamına gelmediğini belirtti. En küçük yanlış kararla sistemin tekrar çökebileceği uyarısında bulundu.

Özellikle emeklilik yaşının yeniden düşürülmesi gibi adımların geçmişte olduğu gibi sosyal sigortaları yeniden krize sürükleyeceğini ifade etti.

“Bu Ülkede Kaç Kişi Yaşıyor Bilmiyoruz”

Denktaş’a göre Kuzey Kıbrıs’taki en temel sorunlardan biri, nüfusun bilinmemesi.

“Vatandaş sayısını bilmiyoruz, kayıt dışı yaşayan insan sayısını bilmiyoruz. Bu şartlarda ne sosyal güvenliği ne bütçeyi ne de ekonomiyi planlayabilirsiniz.”

Af uygulamalarını da bu nedenle eleştiren Denktaş, asgari ücretle çalışan birinden af için bir asgari ücret istenmesinin gerçekçi olmadığını söyledi.

“Önce Kayıt, Sonra Sert Yaptırım”

Denktaş, çözüm olarak evlere kapanarak kapsamlı bir nüfus sayımı yapılmasını önerdi. Kayıt altına giren herkes için geçmiş cezaların silinmesi gerektiğini savundu. Ancak kayıt dışı kalmaya devam edenler için tavrının net olduğunu da açıkça söyledi:

“Kayıt fırsatı verilir. Ama buna rağmen kaçak duruma düşerseniz, gerekçesine bakmam. Geldiğiniz ülkeye gönderilirsiniz.”

“Cezayı İşveren Değil Çalışan Ödüyor”

Mevcut düzende sosyal sigorta yatırma yükümlülüğünün işverende olmasına rağmen fiili yaptırımın çalışana uygulandığını vurgulayan Denktaş, prim yatmadığı için insanların işinden alındığını, deport edildiğini, eşyasını ve birikimini bile alamadan ülkeden gönderildiğini söyledi.

Alternatif Model: “Ücret Net, Prim Sorumluluğu Çalışanda”

Denktaş, tartışmaya açılması gereken radikal bir öneri de sundu. Buna göre işveren ücreti net olarak ödemeli, sosyal sigorta primini yatırma sorumluluğu ise çalışana bırakılmalı.

“Yatırmazsa ne olacağını da bilmeli. Hastaneye paralı gider, yaşlılıkta devletten bir beklentisi olmaz. Gününü yaşamak istiyorsa bu riski kendisi alır.”

Yabancı İşgücü Artışı: “Bu Tablo Geçici Değil”

Programda paylaşılan veriler üzerinden konuşan Denktaş, özel sektörde çalışan yabancı uyruklu sayısının KKTC vatandaşlarını geçtiğini belirtti. Bu tablonun artık “geçici iş gücü” olarak tanımlanamayacağını söyledi.

“Özel sektörde KKTC vatandaşı kadar Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı, o kadar da üçüncü ülke vatandaşı çalışıyor. Bu geçici bir durum değil, yapısal bir dönüşüm.”

“Memuriyet Kültürü ve Özel Sektörün Çöküşü”

Denktaş, Kıbrıslı Türk toplumunda memuriyetin tarihsel olarak tek güvenli yol gibi görüldüğünü, bunun özel sektörü zayıflattığını ifade etti. Asıl sorunun çalışmamak değil, özel sektörde emeğin karşılığının verilmemesi ve devletin bunu denetlememesi olduğunu söyledi.

Gençler Neden Ülkeden Gidiyor?

Eğitimli gençlerin asgari ücret, güvencesiz çalışma ve bürokratik baskılar nedeniyle ülkede gelecek göremediğini belirten Denktaş, gençlerin kendi işini kurmasının da vergi ve bürokrasiyle engellendiğini vurguladı.

“Daha para kazanmadan vergiyle boğarsanız o genç geleceğini yurt dışında arar.”

“Milli Gelir Neden Düştü? Plansız Vatandaşlık Politikaları”

Denktaş, fert başına düşen milli gelirin düşüşünü plansız nüfus politikalarına bağladı. Seçim dönemlerinde dağıtılan vatandaşlıkların toplam geliri daha fazla böldüğünü, bunun da herkesin fakirleşmesine yol açtığını söyledi.

Vatandaşlık işlemlerinin aile birleştirme hariç durdurulması ve kimlikle giriş uygulamasının sona erdirilmesi gerektiğini savundu.

“Sorun Yasada Değil, Uygulamada”

Programın en net başlıklarından biri de buydu. Denktaş’a göre ülkede yasa eksiği yok, irade eksiği var.

“Yasalar uygulanmıyor. Yasa varken KHK çıkarılıyor. Çünkü yasayı uygulamak siyasetçinin işine gelmiyor.”

Sonuç: “Bu Sistem Böyle Gitmez”

Serdar Denktaş, mevcut yapının sürdürülemez olduğunu, ülkenin ciddi bir yönetim krizinde bulunduğunu söyledi. Çözümün konuşmakta değil, icraatta olduğunu vurguladı.

“Bu memleket küçük. Doğru yönetilirse çok hızlı toparlanır. Ama bunun için halkın kısa vadeli çıkarı değil, uzun vadeli geleceği düşünerek iradesini ortaya koyması gerekir.”

Program, mevcut sosyal güvenlik ve yönetim anlayışının köklü biçimde tartışılması gerektiği vurgusuyla sona erdi.