2026 yılında seçime giden bir ülkede, halkın önünde ülkenin durumunu bütünlüklü biçimde değerlendirebileceği en güncel resmi İstatistik Yıllığı hala 2024 yılına ait.
Üstelik 2024 İstatistik Yıllığı’nın üzerinde “Ocak 2026” yazıyor, kamuoyuna yayımlanması ise 2 Şubat 2026’yı bulmuş. Yani biz 2026 yılında, iki yıl öncesinin fotoğrafına bakarak bugün ülkede neler olup bittiğini anlamaya çalışıyoruz.
Sonra önümüze siyasiler çıkıyor:
* Ekonomi iyiye gidiyor deniliyor.
* Sağlıkta ilerleme sağlandığı anlatılıyor.
* Eğitime yatırım yapıldığı söyleniyor.
* İstihdamın arttığı, hizmetlerin geliştiği, devletin büyüdüğü anlatılıyor.
Peki vatandaş bunların hangisinin doğru olduğunu neye bakarak anlayacak? Siyasetçinin sözüne mi? Muhalefetin karşı açıklamasına mı? Sosyal medyada önüne düşen bilgiye mi?
Devletin görevi tam da burada başlıyor. Çünkü istatistik dediğimiz şey yalnızca birtakım rakamları tabloların içine yerleştirmek değildir. İstatistik, vatandaşın ülkenin gerçek durumunu görmesini sağlayan en temel denetim araçlarından biridir. İstatistik Kurumu Başbakanlığa bağlı. Dolayısıyla kurumun personeli yetersizse bunun giderilmesi, teknik altyapısı eksikse tamamlanması, kamu kurumlarından veri akışı sağlanamıyorsa bunun çözülmesi de siyasi iradenin sorumluluğundadır. Ben bu performansı da doğal olarak Başbakanlığa yazarım.
Çünkü vatandaşa “algıyla değil, rakamlarla konuşun” demek kolay. Kim hangi rakamla konuşsun? Seçmen hükümetin son iki yıldaki performansını hangi kapsamlı resmi verilerle değerlendirsin?
* 2025’te eğitim nereye gitti?
* Sağlık hizmetlerinde kamu kapasitesi arttı mı azaldı mı?
* Kamu hastanelerinde doktor başına düşen hasta sayısı ne oldu?
* Okullaşma oranları ne durumda?
* İşgücünün yapısı nasıl değişti?
* Kamu hizmetleri bu artışı karşılayabildi mi?
Bunların yanıtlarını güncel ve karşılaştırılabilir biçimde önümüzde görebilmemiz şart.
Hoş, sadece 2024 İstatistik Yıllığı’nı kendi içinde incelemek bile birçok alanda son derece ciddi sorunları görmeye yetiyor. Eğitimde, sağlıkta ve kamu hizmetlerinde rakamlar zaten tartışılması gereken bir tablo ortaya koyuyor.
Hükümet kendini aklamak istiyorsa 2025 verilerini yayımlatsın. Mümkün olan alanlarda 2026’nın güncel rakamlarını açıklasın. Eğer gerçekten ilerleme varsa rakamlar bunu göstersin. 2024’te gördüğümüz kötü tablo son iki yılda düzelmişse ortaya koyun, biz de görelim; yazalım, konuşalım, anlatalım.
Halkın ülkede gerçekte neler olup bittiğini bilme hakkı vardır. Veri yoksa denetim zayıflar. Denetim zayıflarsa geriye anlatılar kalır. Devlet istatistiğinin varlık nedeni nedir? Tüm bunların önüne geçmektir.
Tabii eğer ortada bir karartma yoksa…
