Serkan Soyalan

 OF MONUMENTAL

Lefkoşa’da Ledra Caddesi’ndeNicosia Masterplan Hall’de 29 Kasım’da açılan “Of Monumental” sergisini önceki gün ziyaret etme şansını yakaladım.

Atıl sembollerden ziyade, kamusal sanat anıtları,  üzerinde sürekli çalışılan ve henüz izler silinmeden, yeni izler eklenen alanlardır. Siyasi değişim, toplumsal eylem ve gündelik yaşam tarafından sürekli olarak yeniden yazılan mekanlardır. Anlamları katılımda yatar. Kamusal yaşamda nasıl karşılandıkları, yeniden hayal ettikleri ve dönüştürdüklerinde, nelerle karşılaştıkları…

“Of Monumental” Kıbrıs’ın kamusal sanat manzarasıyla eleştirel söylem ve aktif katılım için bir alan yaratmayı amaçlayan toplumlarası bir girişimdir.

Anıtlar geçmişin durağan anmaları olarak değil, kamusal alandaki değişen anlamları dile getiren katılımcı ve toplumsal olarak yerleşik nesneler olarak daha geniş bir anlayışla ele alınmalı.

Görsel sanatçı PASHIAS tarafından tasarlanan ve Visual Voices işbirliğinde geliştirilen proje, sanatçının anıt heykel, tarihi anıtlar ve beden üzerine daha önceki araştırmalarından yola çıkıyor.

“Of Monumental”, yaşayan beden ile kamusal sanatın toplumsal, toplumsal ve politik gündemleri arasındaki diyaloğun sorgulanmasını, Dr. Dimitris Venizelos, araştırmacı Selin Genç, görsel-işitsel sanatçı Rahme Veziroğlu ve küratör Melina Philippou ile işbirliği içinde, mekân temelli keşifler aracılığıyla disiplinlerarası sanatsal araştırmaya doğruı genişletiyor.

Anıtlar, toplumlarıyla etkileşime girdiklerinde, onlara meydan okuduklarında veya onları yansıttıklarında anlam kazanırlar. Bu bağlantı koptuğunda ise, alakalarının ve otoritelerinin belirsizleştiği kültürel ve toplumsal bir güvencesizlik durumuna girerler.

“Of Monumental” pilot olarak, kültürel öneme sahip 10+1 kamusal sanat heykelini inceliyor. Bunlar; Maria Kyprianou’nun “The Birth” (2000, Limasol), “Big Potao” (2021, Xylophagou), Theodoulos Gregoriu’nun “Clepsydra”sı (2009, Larnaka), Zehra Şonya’nın “Demokrasi Heykeli” (2019, Lefkoşa), Yakın Doğu Üniversitesi Heykel Atölyesi’nin “Atlar”ı (2021, Lefkoşa), Sevcan Çerkez’in “Yafa Portakal”ı (2015, Lefke), Naz Atun’un “Yatarak” (2021, Lefkoşa), “Madenciler Grevi Anıtı” (2018, Lefke), Ioannis Notaras’ın “The Liberty Monument” i (1973, Lefkoşa), Kostas Varotsos’un “The Poet” (1983, Lefkoşa) ve Nikos Kouroussis’in “Rainbow” (1975, Lefkoşa).

Eserler, Kıbrıs’taki kamusal sanatın çoğul işlevlerini yansıtıyor.

Sergi, PASHIAS’ın film çalışmalarına aktardığı bir dizi kamusal performans müdahalesiyle şekillenen kolektif bir enstalasyon olarak ortaya çıkıyor.

Sergi, adanın ilişkisel nesneler olarak algılanan kamusal sanat anıtlarına dair toplumlararası birincil arşivin bir parçası olarak arşiv malzemeleri, sanatsal çalışmalar ve paydaş görüşmeleri sunuyor.

PASHIAS tarafından tasarlanan serginin videografisi de Volumefilms Visual’a ait.

20 Aralık’a kadar açık olacak olan sergi, Pazartesi’nden Perşembe gününe kadar 10:00-17:00 saatlerinde ziyaret edilebiliyor.