Kuzey Kıbrıs’ta yükseköğretimin lokomotif üniversitelerinden Doğu Akdeniz Üniversitesi’nde (DAÜ) son iki yılda öğrenci talebinde belirgin bir düşüş yaşandı. 2024 yılında KKTC üniversitelerine yerleşen öğrenci sayısı 12 bin 180 iken, 2025’te bu rakam 11 bin 587’ye geriledi. Yani yaklaşık 600 kişilik bir azalma meydana geldi ve ücretli tercihlerdeki düşüş %11’i buldu. Bu tablo, yükseköğretimdeki mevcut yapının sorgulanmasını zorunlu kılıyor.
Buna karşın burslu öğrenci oranlarında tam tersi bir artış görüldü. DAÜ-SEN’in açıklamasına göre, 2025 yılında burslu öğrenci oranı %89,4’e ulaştı. Üniversiteler, rekabet baskısıyla burs oranlarını yükselterek öğrenci çekmeye çalıştı. Ancak bu bursların büyük çoğunluğunun karşılıksız olması, sürdürülemez bir yük yaratıyor. Böylelikle burs, bir eğitim teşviği olmaktan çıkıp öğrenci kazanma yarışında kısa vadeli bir araç haline dönüşüyor.
Bursluluk oranındaki artışın üniversitelerin mali yapısını zorlaması, doğrudan eğitim kalitesine yansıdı. Sendikanın ifadesiyle, üniversiteler artık bilim üretme merkezleri olmaktan uzaklaşıp, öğrencinin kampüs içindeki harcamasına odaklanan yapılar haline geldi. Bununla birlikte, DAÜ’de maaş ödemeleri için devlet desteğine ihtiyaç duyulması ve KKTC vatandaşlarının harçlarında %250–%500 oranında artış yapılması mali sürdürülebilirliğin zayıfladığını, akademik kalitenin ise geri planda kaldığını gösteriyor.
Sorunun yalnızca burs politikalarıyla sınırlı kalmadığı, yönetim atamalarına ilişkin liyakat tartışmalarından da anlaşılıyor. 2023 yılında yayımlanan bir haberde, DAÜ Vakıf Yönetim Kurulu’nun “liyakatten yoksun ve siyasi kayırmacılıkla şekillendiği” ifade edildi. 2025 Mart ayında Meclis’te yaşanan tartışmalarda da, yönetimde liyakat yerine farklı tercihlere dayalı atamalar yapıldığı yönünde eleştiriler gündeme geldi. Bu iddialar, üniversitenin kurumsal kimliğinin karar alma süreçlerinde zayıfladığını ortaya koyuyor.
Tüm bu veriler ışığında, öğrenci talebindeki düşüşün nedenleri daha net şekilde anlaşılır hale geliyor. Bir yanda burs politikalarının kontrolsüz genişlemesi, diğer yanda gelir kaybının eğitimin niteliğini düşürmesi ve yönetimsel sorunların kurumsal işleyişi zayıflatması, öğrenciler ve aileler nezdinde üniversitelere duyulan güveni aşındırıyor. Bu durum yalnızca bir kurumun değil, sistemin bütününün karşı karşıya olduğu bir sorun olarak öne çıkıyor. DAÜ-SEN’in “yükseköğretim burslu öğrenci turizmine dönüşüyor, kalite eriyor” uyarısı, hem akademik hem de ekonomik açıdan dikkate alınması gereken ciddi bir hatırlatmadır. Bir devlet üniversitesi olan DAÜ’nün, sendikanın bu uyarılarını ciddiyetle ele alması ve yükseköğretimin bilimsel niteliğini yeniden güçlendirecek adımlar atması zorunludur.
—
Kaynakça
Bugün Kıbrıs, “DAÜ-SEN: KKTC yükseköğretimi burslu öğrenci turizmine dönüştü, eğitim kalitesi eriyor!”, 26 Ağustos 2025.
Kıbrıs Gerçek, “Öğrenciler ve aileler endişeli: DAÜ harç artışı %250–%500”, 2024.
Haber Kıbrıs, “Doğu Akdeniz Üniversitesi’nde neler oluyor?”, 26 Eylül 2023.
Haber Kıbrıs, “Çavuşoğlu: Devletin imkânları sayesinde DAÜ bugün batmamıştır”, 4 Mart 2025.
Yasal Bilgilendirme Notu
Bu makale, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Anayasası’nın ifade özgürlüğü, bilim ve sanat özgürlüğü ile basın özgürlüğüne ilişkin hükümleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Makalede yer alan tüm değerlendirmeler kamuya açık kaynaklardan elde edilen verilere dayalıdır. İleri sürülen görüşler, kişisel yorum ve eleştiri niteliğindedir. Hiçbir kurum veya kişiye yönelik suçlama, isnat veya bağlayıcı hukuki iddia niteliği taşımaz.
