KKTC’de muhaceret affından yararlanmak istediğini söyleyerek polis karakoluna giden Sudan uyruklu B.M.B.S., 594 gündür izinsiz ikamet ettiği gerekçesiyle tutuklandı. Yaşanan olay, İçişleri Bakanlığının af sürecini hedef kitleye ne ölçüde anlatabildiği sorusunu yeniden gündeme taşıdı.
Polisin mahkemede verdiği bilgiye göre B.M.B.S., 16 Temmuz gecesi Gönyeli Polis Karakolu’na giderek muhaceret affından yararlanmak istediğini beyan etti. Yapılan kontrolde 30 Eylül 2024’ten beri izinsiz ikamet ettiği belirlendi. Zanlı hakkında ihraç işlemlerinin başlatılması amacıyla bir gün ek tutukluluk emri verildi.
Muhaceret affı ise 26 Mayıs’ta yürürlüğe girmiş ve başvurular 9 Temmuz’da sona ermişti. Ülke içinde bulunan kişilerin polise değil, İçişleri Bakanlığının çevrim içi sistemi üzerinden başvuru yapması gerekiyordu. Sudan uyruklu kişinin sürenin bitiminden bir hafta sonra karakola gitmesi, başvuru yöntemi ile son tarihin kendisine ulaşmadığını gösteriyor.
İçişleri Bakanlığı af uygulamasını duyurdu ancak bilgilendirme ağırlıklı olarak internet sitesi, sosyal medya ve Türkçe basın açıklamaları üzerinden yürütüldü. Kayıt dışı yaşayan, Türkçe bilmeyen, dijital sisteme erişimi sınırlı olan ya da resmi kurumlara gitmekten çekinen üçüncü ülke vatandaşlarına yönelik sahada kapsamlı bir bilgilendirme çalışması yapıldığına dair kamuoyuyla paylaşılmış bir veri bulunmuyor.
Düzenleme yalnızca 45 günlük başvuru süresi tanıdı. Başvurusu kabul edilenlerden brüt asgari ücret tutarında ödeme istenirken, yurt dışında bulunanlara aile bağı veya taşınmaz sahibi olma gibi ek koşullar getirildi. Daha önce ihraç edilen kişilerden adli sicil belgesi, polis onayı ve bazı durumlarda devletin ödediği uçak bileti masrafının 1,5 katını geri ödeme şartı arandı.
Kayıt dışılığı azaltmak amacıyla çıkarılan bir aftan yararlanmak isteyen kişinin yanlış kuruma başvurması ve ardından tutuklanması, yalnızca bireysel hata olarak açıklanamaz. Bakanlığın üçüncü ülke vatandaşlarına kendi dillerinde ulaşması, başvuru noktaları oluşturması ve sürenin dolmasından önce doğrudan bilgilendirme yapması gerekiyordu.
Bu olayın ardından İçişleri Bakanlığının kaç kişiye ulaştığını, kaç başvurunun eksik kaldığını ve af süresini bilmediği için başvuru yapamayanlar hakkında nasıl bir yol izleneceğini açıklaması bekleniyor.